Wieś Narocz, dawniej znana jako Kobylnik, a w XV wieku jako Medal Minor, to miejsce o niezwykle bogatej historii, głęboko splecionej z dziejami Kościoła katolickiego. Od założenia pierwszej świątyni w 1434 roku przez książąt Świrskich, parafia przechodziła liczne przemiany, stając się świadkiem burzliwych wydarzeń historycznych, ale zawsze pozostając ostoją dla swoich wiernych.
Zniszczenia i odnowy
Pierwszy drewniany kościół św. Andrzeja Apostoła, wzniesiony w 1434 roku, został zastąpiony nowym budynkiem w 1651 roku, również dzięki staraniom książąt Świrskich. Niestety, świątynia ta padła ofiarą najazdu moskiewskiego w latach 1654-1667. Odbudowa nastąpiła w 1736 roku, z funduszy dziedzica Kobylnika, Marcina Askierko, kasztelana Nowogródzkiego. Ówczesny kościół opisywano jako świątynię „o wielkich rozmiarach”, z wnętrzem ozdobionym sześcioma ołtarzami. Kolejny pożar w 1862 roku znów zniszczył świątynię, która została odnowiona przez proboszcza Ludwiga Miniczkiego i Tytusa Świętorzeckiego. Z trzech ołtarzy tamtego okresu, główny mieścił obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, w srebrnej, pozłacanej szacie. Z całej, starej zabudowy do dziś przetrwała jedynie dzwonnica z XVIII wieku, która po przebudowie w XIX wieku zyskała klasycystyczne rysy.
Nowa świątynia na przełomie wieków
Historia obecnego, murowanego kościoła w Naroczy rozpoczęła się w 1895 roku, kiedy proboszcz Ignacy Rosołowski zwrócił się do Wileńskiego Rzymsko-Katolickiego Duchownego Konsystorza z prośbą o zgodę na budowę nowej, kamiennej świątyni. Kamień węgielny wmurowano w 1897 roku, a fundamenty poświęcono 2 września tego samego roku. Budowa została zakończona 4 sierpnia 1901 roku, a 9 września kościół poświęcono. Konsekracji dokonał biskup Edward Baron de Ropp 25 lipca 1904 roku. Była to pierwsza murowana świątynia w Kobylniku i jedna z pierwszych w diecezji wileńskiej na początku XX wieku.
Obecnie kościół posiada pięć ołtarzy. Główny ołtarz, ufundowany w 1912 roku przez Marię Przewłocką, wciąż mieści obraz Matki Boskiej Anielskiej, poddawany konserwacjom w latach 1736, 1902 i 1957. Ołtarze w nawach bocznych, poświęcone św. Andrzejowi Apostołowi i św. Rochowi, wykonane z dębu w stylu neogotyckim w 1906 roku, zawierają obrazy namalowane przez Bronisława Kamińskiego z Wilna. Dodatkowo, po prawej stronie znajduje się ołtarz z obrazem Jezusa Miłosiernego (z 2011 roku) i relikwiami św. Jana Pawła II.
Wierność w Czasach Prób
Dzieje parafii to także świadectwo niezłomnej wiary w obliczu prześladowań. W 1943 roku, proboszcz Kazimierz Pawłowicz został zamordowany przez sowieckich partyzantów, którzy podpalili plebanię. Tragicznym świadkiem śmierci duchownego była jego matka. Pomimo prób zamknięcia kościoła przez władze komunistyczne po II wojnie światowej, parafianie niezłomnie bronili swojej świątyni. Najtrudniejsze były lata 50., kiedy proboszcz Piotr Wasiuczonek został uwięziony i zesłany do Kazachstanu. Mimo braku kapłana, wierni modlili się i odprawiali nabożeństwa. Kiedy władze odebrały klucze do kościoła, parafianie manifestowali swoją wiarę, odprawiając Drogę Krzyżową wokół świątyni. Ich śpiew niósł się na odległość dwóch kilometrów, a noce spędzali na czuwaniu, chroniąc kościół przed podpaleniem. Ostatecznie, zgoda na posługę kapłańską została udzielona, a do Naroczy zaczął regularnie przyjeżdżać ks. Lucjan Pawlik z Zadoroża. Od 1989 roku w parafii posługują Karmelici Bosi.
Pamięć o wielkich
Parafia w Naroczy jest również miejscem upamiętniania ważnych postaci historycznych i religijnych. Co roku uroczyście obchodzone są wspomnienia św. Antoniego (13 czerwca), św. Rocha (16 sierpnia) i św. Andrzeja Apostoła (30 listopada). 16 października 2008 roku, w 30. rocznicę pontyfikatu Jana Pawła II, arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz poświęcił pomnik papieża w Naroczy, dokładnie o godzinie 18:45 – w chwili, gdy świat usłyszał pamiętne „Habemus Papam!” w 1978 roku. W 2012 roku do kościoła zostały wniesione relikwie krwi św. Jana Pawła II, przekazane przez kardynała Stanisława Dziwisza.
Najnowsze wydarzenie, które podkreśla historyczne związki parafii, miało miejsce 22 sierpnia 2019 roku, kiedy to z udziałem arcybiskupa Tadeusza Kondrusiewicza oraz przedstawicieli władz Białorusi i Polski, odsłonięto tablicę ku pamięci Marii Kaczyńskiej, żony prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Maria Kaczyńska została ochrzczona w parafialnym kościele w 1942 roku przez proboszcza Kazimierza Pawłowicza.
Historia parafii w Naroczy to opowieść o przetrwaniu, wierze i niezłomności, która trwa do dziś.
więcej zdjęć znajdziesz na https://portalzpb.pl/2025/06/09/narocz-kosciol-sw-andrzeja-apostola/