Szanowni Czytelnicy! Z ogromną radością oddajemy w Państwa ręce najnowszy, piąty numer czasopisma „Magazyn Polski”. To wydanie szczególne, w którym poruszające, współczesne wydarzenia przeplatają się z głęboką refleksją nad historią, literaturą oraz tożsamością Polaków na Białorusi. Na łamach miesięcznika znajdą Państwo szereg publicystycznych i naukowych artykułów, które nie tylko przybliżają bogactwo kresowej kultury, ale też dokumentują kluczowe momenty dla naszej wspólnoty.
Oto co przygotowaliśmy dla Państwa w tym wydaniu:
Andrzej Poczobut na wolności! Fotoreportaż z Zamku Królewskiego
To wiadomość, na którą z zapartym tchem czekali Polacy na Białorusi oraz rodacy poza granicami kraju. Redakcja „Magazynu Polskiego” z dumą informuje, że 28 kwietnia 2026 roku, po pięciu długich latach dramatycznego uwięzienia, wolność odzyskał Andrzej Poczobut – niezłomny dziennikarz, publicysta i jeden z liderów Związku Polaków na Białorusi.
W najnowszym numerze publikujemy poruszający fotoreportaż z Zamku Królewskiego w Warszawie. Obiektyw aparatu uchwycił historyczny moment: wręczenie Andrzejowi Poczobutowi najwyższego polskiego odznaczenia państwowego – Orderu Orła Białego – przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego. To symboliczny hołd dla odwagi, wierności zasadom i niezłomnej postawy polskiego działacza.
Konstytucja 3 Maja w świetle wiary i reform państwowych
Wokół rocznicy uchwalenia pierwszej w Europie i drugiej na świecie ustawy zasadniczej oscyluje artykuł prof. Piotra Jaroszyńskiego pt. „Konstytucja i Bóg”. Autor przypomina, że ten najważniejszy akt prawny w historii Rzeczypospolitej z 1791 roku miał na celu nie tylko ratowanie słabnącego państwa przed drapieżnymi rozbiorami, ale przede wszystkim gruntowną reformę ustrojową. Jaroszyński dowodzi, że intencją twórców Konstytucji było sukcesywne poszerzanie wolności tak, aby prawami obywatelskimi – dotychczas zarezerwowanymi dla szlachty – zostali objęci najpierw mieszczanie, a w dalszej perspektywie także chłopi.
Eliza Orzeszkowa na Białorusi: Twórczość, która powinna „trafić pod strzechy”
Niezwykle ciekawą analizę literacką przynosi tekst Katarzyny Konczewskiej pt. „Trafić pod strzechy. Percepcja twórczości Elizy Orzeszkowej na Białorusi”. Autorka przypomina, że losy i dzieła piewczyni ziemi nadniemeńskiej były nierozerwalnie związane z Grodzieńszczyzną. Orzeszkowa jak nikt inny potrafiła uwiecznić piękno tamtejszej przyrody oraz ukazać kulturowe bogactwo zarówno polskiego ziemiaństwa, jak i białoruskiego ludu.
Konczewska stawia jednak odważną diagnozę: współczesna znajomość twórczości pisarki wśród nie-Polaków na Białorusi jest bardzo skromna, wręcz znikoma, a przekłady jej książek na język białoruski należą do rzadkości. To ważny głos w dyskusji o potrzebie popularyzacji wspólnego dziedzictwa.
Zapomniany świat Mińska Litewskiego
Z kolei prof. Zdzisław Julian Winnicki w artykule „Mińszczyzna w literaturze polskiej” recenzuje i przybliża czytelnikom nową, fundamentalną publikację Krzysztofa Polechońskiego: „Mińsk i Ziemia Mińska w literaturze polskiej. Losy pisarzy polskich związanych z Mińszczyzną w XX wieku (od końca I wojny światowej)”.
Ten historyczno-krytyczny esej przypomina o losach twórców, których życie i karierę brutalnie naznaczyła zawierucha Wielkiej Wojny (1914–1918). Książka przywraca pamięć o zapomnianym już dziś pojęciu „Mińska Litewskiego” oraz odkrywa literackie ślady polskości na historycznej Ziemi Mińskiej.
Pobierz najnowszy numer bezpłatnie!
W piątym numerze czeka na Państwa o wiele więcej interesujących materiałów dotyczących historii, sztuki, tradycji religijnych oraz bieżącego życia społecznego naszej mniejszości.
Dbając o dostępność naszych treści dla każdego rodaka, Redakcja udostępniła całe wydanie w wersji cyfrowej. Elektroniczny format PDF czasopisma można bezpłatnie pobrać, klikając w poniższy link:
https://portalzpb.pl/wp-content/uploads/2026/05/Magazyn-Polski-05.2026.pdf