Senat Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił rok 2025, Rokiem Wojciecha Jerzego Hasa. Okazją jest setna rocznica urodzin tego wybitnego polskiego reżysera, twórcy takich ponadczasowych dzieł filmowych jak: „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Lalka” czy „Sanatorium pod Klepsydrą”. Uchwała Senatu podkreśla ogromny wkład Wojciecha Jerzego Hasa w polską i światową kinematografię. Oto kluczowe informacje na ten temat:
Wystawa: Has -terytoria czasu i przestrzeni, Fot. Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu RP
- Uzasadnienie uchwały:
- Senat wyraził uznanie dla dorobku Hasa, podkreślając, że jego filmy, takie jak „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Lalka” czy „Sanatorium pod Klepsydrą”, na stałe wpisały się w historię kina.
- Zwrócono uwagę na unikalny styl reżysera, jego bogatą metaforykę oraz umiejętność łączenia polskiej tradycji z elementami światowego modernizmu.
- W uchwale podkreślono, że Wojciech Has był nie tylko filmowcem, ale też scenarzystą, rysownikiem i wieloletnim rektorem łódzkiej Szkoły Filmowej.
Wystawa: Has -terytoria czasu i przestrzeni, Fot. Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu RP
- Obchody roku Wojciecha Jerzego Hasa:
- W ramach obchodów planowane są liczne wydarzenia, w tym retrospektywy filmów Hasa w Polsce i za granicą.
- Wystawy poświęcone twórczości reżysera.
- Konferencje naukowe i spotkania z ekspertami.
- Specjalne pokazy filmowe z muzyką na żywo.
- Wydanie specjalnych publikacji i albumów.
- Ogólnopolski cykl „Has. Kroniki wyobraźni”, realizowany przez Stowarzyszenie Kin Studyjnych we współpracy z Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym.
- Wystawa „Has – terytoria czasu i przestrzeni” w budynku Senatu RP.
- Premiera składanki zawierającej wybrane kompozycje z filmów reżysera.
- Retrospektywy dzieł mistrza odbędą się też we Włoszech, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Ameryce Południowej i Azji.
- Ekranizacje reżysera są również częścią repertuaru Kinoteka Polish Film Festival 2025 w Londynie.
Wystawa: Has -terytoria czasu i przestrzeni, Fot. Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu RP[/caption]
- Cel obchodów:
- Celem obchodów jest przypomnienie i upowszechnienie wiedzy o twórczości Wojciecha Jerzego Hasa, a także oddanie hołdu jego artystycznemu geniuszowi.
- Przybliżenie jego dzieł nowym pokoleniom widzów.
- Podkreślenie znaczenia jego twórczości dla polskiej i światowej kultury.
Rok Wojciecha Jerzego Hasa ma być okazją do ponownego odkrycia i docenienia jego filmów, które wciąż zachwycają swoją wizualną i intelektualną głębią.
fot. domena publiczna
Z okazji 100. rocznicy urodzin Wojciecha Jerzego Hasa, pragniemy przypomnieć czytelnikom portalu ZPB, postać tego wybitnego polskiego reżysera, scenarzysty i producenta filmowego, którego twórczość na trwałe wpisała się w historię polskiej i światowej kinematografii.
Wizjoner polskiego kina
Wojciech Jerzy Has urodził się 1 kwietnia 1925 roku w Krakowie, w rodzinie o korzeniach żydowskich. Jego ojciec, Jerzy Has, był lekarzem. Młody Wojciech dorastał w atmosferze intelektualnej i artystycznej, co z pewnością miało wpływ na jego późniejszą twórczość. W czasie II wojny światowej, podczas okupacji niemieckiej, Has kontynuował naukę w krakowskiej Szkole Handlowej, a następnie w Szkole Przemysłu Artystycznego, która w rzeczywistości była zakonspirowaną Akademią Sztuk Pięknych. Po wojnie studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a także ukończył Kurs Przysposobienia Filmowego.
Karierę filmową rozpoczął od realizacji filmów dokumentalnych i oświatowych w Wytwórni Filmów Dokumentalnych w Warszawie, a następnie w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi. W 1957 roku, zadebiutował filmem fabularnym „Pętla”, który zapoczątkował jego drogę jako jednego z najważniejszych twórców polskiej szkoły filmowej.
Mistrz filmowej adaptacji
fot. wikipedia, domena publiczna
Has zasłynął przede wszystkim jako mistrz filmowej adaptacji dzieł literackich. Jego filmy, takie jak „Rękopis znaleziony w Saragossie” (1964) na podstawie powieści Jana Potockiego, „Lalka” (1968) według Bolesława Prusa, czy „Sanatorium pod Klepsydrą” (1973) na podstawie opowiadań Brunona Schulza, to prawdziwe arcydzieła, które zachwycają wizualną stroną i głębią interpretacji literackiego pierwowzoru.
Twórczość Hasa charakteryzuje się oniryczną atmosferą, bogatą symboliką i niezwykłą dbałością o detale. Reżyser tworzył filmy, które wymykały się jednoznacznym interpretacjom, pozostawiając widzom pole do własnych przemyśleń i refleksji. Jego filmy to podróż w głąb ludzkiej psychiki, w świat snów i marzeń, w którym granica między rzeczywistością, a fantazją zaciera się.
Indywidualista i wizjoner
Has był artystą o wyrazistym indywidualnym stylu, unikał komercyjnych i politycznych uwarunkowań. Jego filmy, choć często niedoceniane przez ówczesną krytykę, zyskały uznanie na całym świecie i na stałe wpisały się w kanon światowej kinematografii.
Wojciech Jerzy Has zmarł 3 października 2000 roku w Łodzi, pozostawiając po sobie bogaty dorobek filmowy, który wciąż inspiruje kolejne pokolenia twórców i widzów.
Dziedzictwo Wojciecha Jerzego Hasa
Filmy Wojciecha Jerzego Hasa to nie tylko arcydzieła kinematografii, ale także ważne świadectwo polskiej historii i kultury. Jego twórczość to uniwersalna opowieść o ludzkiej kondycji, o poszukiwaniu sensu życia, o zmaganiu się z własnymi słabościami i lękami.
Wojciech Jerzy Has pozostaje jednym z najwybitniejszych polskich reżyserów filmowych, którego twórczość na zawsze pozostanie w pamięci miłośników kina na całym świecie.