Tadeusz Kościuszko, a właściwie… Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko, herbu Roch III, urodził się 4 lutego 1746 roku w Mereczowszczyźnie (obecnie Białoruś). Był polskim i amerykańskim bohaterem narodowym, generałem i inżynierem wojskowym.
fot.Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Grodnie
W młodości uczęszczał do Kolegium Pijarów w Lubieszowie. W 1765 roku, wstąpił do Szkoły Rycerskiej w Warszawie, gdzie zdobył wykształcenie wojskowe. Po jej ukończeniu kontynuował naukę we Francji.
W 1776 roku, wyjechał do Ameryki Północnej, gdzie wziął udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych w randze pułkownik Armii Kontynentalnej. Jako utalentowany inżynier wojskowy, zaprojektował m.in. fortyfikacje w West Point. Za zasługi został awansowany do stopnia generała brygady.
fot. ze zbiorów Muzeum Historii Polski
Po powrocie do Polski w 1784 roku, zaangażował się w walkę o niepodległość kraju. W 1794 roku stanął na czele insurekcji kościuszkowskiej jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej. Pomimo początkowych sukcesów, powstanie zakończyło się klęską, a Kościuszko dostał się do rosyjskiej niewoli.
Po uwolnieniu w 1796 roku, resztę życia spędził na emigracji, głównie we Francji i Szwajcarii. Zmarł 15 października 1817 roku w Solurze (Solothurn) w Szwajcarii.
fot. Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Grodnie
Kościuszko był nie tylko wybitnym dowódcą wojskowym, ale także orędownikiem praw człowieka. Podczas insurekcji kościuszkowskiej powołał pułk kawalerii żydowskiej pod dowództwem Berka Joselewicza, co świadczy o jego tolerancyjnych poglądach na równość i pochodzenie.
Jego dziedzictwo pozostaje żywe zarówno w Polsce, jak i w Stanach Zjednoczonych, gdzie jest pamiętany jako bohater walki o wolność i niepodległość.
Pomnik Tadeusza Kościuszki w Mereczowszczyźnie, miejscu jego narodzin, został uroczyście odsłonięty 12 maja 2018 roku. Jest to pierwszy tego typu monument na Białorusi. Brązowa rzeźba na granitowym cokole stanęła przed muzeum poświęconym Kościuszce. Fundusze na jego realizację, około 38 tysięcy złotych, zebrano w ramach internetowej zbiórki społecznej, w której uczestniczyło około 700 osób. Autorem pomnika jest białoruski rzeźbiarz Henik Łojka. Pomnik został odlany na Ukrainie.
W Mereczowszczyźnie, niewielkiej miejscowości na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w 2004 roku, na oryginalnych fundamentach spalonego w czasie wojny dworu, odbudowano rodzinny dom Tadeusza Kościuszki, w którym obecnie mieści się muzeum poświęcone Naczelnikowi.
Można tam zobaczyć meble, książki, fotokopie dokumentów, stroje, repliki sukman i butów oficerskich noszonych podczas insurekcji kościuszkowskiej, powstańcze kosy i szable oraz inne przedmioty z epoki. Prezentowane są również liczne wizerunki, portrety i obrazy przedstawiające Tadeusza Kościuszkę oraz jego rodzinę. Większość eksponatów stanowią kopie.