Tam, gdzie jezioro szepcze Mickiewiczowskie legendy, a jesienny wiatr przywołuje ducha romantyzmu, zabrzmiały „Dziady” – jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury. Nad brzegiem owianej legendami Świtezi członkowie Oddziału Związku Polaków na Białorusi w Dzierżyńsku zorganizowali Narodowe Czytanie 2026. W niezwykłej scenerii, w której piękno przyrody splata się z poetycką wyobraźnią Adama Mickiewicza, wspólna lektura nabrała wyjątkowego wymiaru, stając się spotkaniem z polską literaturą i dziedzictwem kulturowym ziemi, która inspirowała wielkiego romantyka.
Tegoroczna edycja Narodowego Czytania stała się dla uczestników nie tylko okazją do wspólnej lektury wielkiego dzieła polskiej literatury, lecz także wyjątkowym spotkaniem z historią, tradycją i przyrodą ziemi, na której Mickiewicz szukał natchnienia. W otoczeniu jeziora, którego tafla odbijała jesienne barwy, głosy recytatorów splatały się z odgłosami natury, tworząc atmosferę sprzyjającą refleksji i zadumie.
Świteź – jezioro, które przemówiło językiem poezji
Jezioro Świteź zajmuje szczególne miejsce w świecie literackim Adama Mickiewicza. Położone na historycznej Nowogródczyźnie, w pobliżu rodzinnych stron poety, stało się jednym z najważniejszych źródeł inspiracji jego wyobraźni romantycznej. To właśnie z tym miejscem wiąże się ballada „Świteź”, w której poeta połączył piękno tajemniczego jeziora z opowieścią o zatopionym mieście, tragicznych losach jego mieszkańców i niezwykłej sile pamięci.
Świteź powraca również w balladzie „Świtezianka”, gdzie jeziorna sceneria staje się przestrzenią tajemnicy, miłości i próby wierności. W poezji Mickiewicza przyroda nigdy nie jest jedynie tłem wydarzeń. Żyje własnym rytmem, skrywa sekrety, budzi niepokój i przypomina człowiekowi o istnieniu świata, którego nie da się wyjaśnić wyłącznie rozumem.
„Czytanie utworów Adama Mickiewicza nad Świtezią to niezwykłe przeżycie. W takim miejscu jego poezja nabiera szczególnej mocy, a słowa ożywają w otoczeniu przyrody, która inspirowała wyobraźnię naszego wieszcza. To także piękny sposób na pielęgnowanie języka polskiego i przekazywanie naszego dziedzictwa kolejnym pokoleniom” – powiedział jeden z uczestników wydarzenia.
Polska literatura łączy pokolenia
Narodowe Czytanie organizowane przez Oddział ZPB w Dzierżyńsku pokazało, że klasyka polskiej literatury pozostaje żywa, gdy jest przekazywana w sposób bliski ludziom i związany z ich lokalną historią.
Dla Polaków mieszkających na Białorusi takie spotkania pozwalają pielęgnować więź z ojczystą literaturą, przypominać o wybitnych twórcach oraz odkrywać na nowo miejsca związane z historią polskiej kultury.
Nad jeziorem, które Mickiewicz obdarzył nieśmiertelną poetycką tajemnicą, jego słowa ponownie zabrzmiały w naturalnej scenerii własnych inspiracji. Świteź po raz kolejny przypomniała, że polskie dziedzictwo literackie jest nierozerwalnie związane z krajobrazem dawnych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego, a poezja potrafi łączyć przeszłość z teraźniejszością.
Helena Makowska