14 sierpnia to data, która na stałe zapisała się w historii Polski i Kościoła katolickiego. W rocznicę męczeńskiej śmierci o. Maksymiliana Marii Kolbego, wspominamy jego heroiczny czyn w niemieckim obozie zagłady Auschwitz. Jednak jego życie to nie tylko symboliczna ofiara, ale także historia niezwykłej działalności, której znaczącym rozdziałem był okres spędzony przez niego w Grodnie.
fot. wikipedia/domena publiczna
Początki i rzymskie fundamenty
Rajmund Kolbe, urodzony 8 stycznia 1894 roku w Zduńskiej Woli, od najmłodszych lat wykazywał głęboką religijność. W 1910 roku, czyli w wieku 16 lat, wstąpił do zakonu ojców Franciszkanów, przyjmując imię Maksymilian Maria. Jego formacja duchowa i intelektualna wiodła go do Rzymu, gdzie studiował i w 1917 roku założył stowarzyszenie „Rycerstwo Niepokalanej”. Był to ruch, który miał na celu szerzenie kultu Matki Bożej i walkę o dusze za pomocą wszelkich dostępnych środków, a przede wszystkim drukowanego słowa. To właśnie z Rzymu, z serca Kościoła, wyrosło powołanie Kolbego do apostolstwa poprzez media.
Grodzieński okres – rozkwit dzieła
fot. rycerzniepokalanej.pl
Po powrocie do Polski w 1922 roku, o. Maksymilian rozpoczął wydawanie czasopisma „Rycerz Niepokalanej” w Krakowie. Już w październiku tego samego roku, za sprawą decyzji władz zakonnych, został przeniesiony do Grodna, co okazało się kluczowym momentem w rozwoju jego wydawniczej działalności. Okres 1922-1927 to czas, w którym Grodno stało się centrum prężnego ośrodka wydawniczego.
W Grodnie o. Kolbe nie tylko sprawował tradycyjną posługę kapłańską, ale przede wszystkim z pasją i wizją rozwijał swoje apostolstwo. To pod jego kierunkiem „Rycerz Niepokalanej” z niewielkiego pisma stał się jednym z najpoczytniejszych periodyków katolickich w Polsce. Ojciec Maksymilian wprowadził nowoczesne, jak na ówczesne czasy, metody pracy, które pozwoliły na dynamiczny wzrost nakładu i zasięgu pisma. Jego zmysł organizacyjny, charyzma i niezłomna wiara sprawiły, że Grodno stało się miejscem, z którego promieniowała misja Rycerstwa Niepokalanej.
Niepokalanów – szczyt działalności wydawniczej
W 1927 roku, opuszczając Grodno, o. Kolbe przeniósł swoje dzieło do nowo założonego klasztoru-wydawnictwa w Paprotni pod Warszawą, który nazwał Niepokalanowem. To tam „Rycerz Niepokalanej” osiągnął swój szczytowy nakład, dochodząc do miliona egzemplarzy. Działalność wydawnicza Niepokalanowa, która kontynuowała dziedzictwo z Grodna, rozwijała się w niezwykle dynamiczny sposób. Oprócz „Rycerza Niepokalanej” wydawano tu również inne poczytne tytuły, takie jak katolicki „Mały Dziennik” (z nakładem do 230 tys. egzemplarzy w wydaniach niedzielnych), a także miesięczniki dla dzieci „Rycerzyk Niepokalanej” i „Mały Rycerzyk Niepokalanej” oraz „Biuletyn Misyjny”.
fot. rycerzniepokalanej.pl
Pisma te poruszały nie tylko tematykę religijną, ale także społeczną, polityczną i kulturalną, docierając do szerokiej rzeszy odbiorców i kształtując katolicką świadomość społeczną. W 1936 roku, po powrocie z misji w Japonii, o. Maksymilian objął kierownictwo w Niepokalanowie, który stał się największym klasztorem katolickim w świecie.
Ostateczne świadectwo miłości
Choć jego osiągnięcia na niwie wydawniczej i katechizacyjnej były spektakularne, to nie one zadecydowały o wyniesieniu go na ołtarze. Prawdziwe świadectwo wiary o. Maksymilian złożył w niemieckim obozie zagłady Auschwitz, dokąd trafił 28 maja 1941 roku. Po ucieczce jednego z więźniów, zastępca komendanta Karl Fritzsch wybrał dziesięciu więźniów na śmierć głodową. Wśród skazanych znalazł się Franciszek Gajowniczek. Wtedy o. Kolbe, kierowany miłością do bliźniego, ofiarował swoje życie w zamian za niego. Po dwóch tygodniach męki w bunkrze głodowym, 14 sierpnia 1941 roku, w wigilię Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, został uśmiercony zastrzykiem z fenolu.
fot. katolik.life
Jego ostatnie słowa, skierowane do współwięźnia Józefa Stemlera: „Nienawiść nie jest siłą twórczą. Siłą twórczą jest miłość”, stanowią testament jego życia i nauczania. Beatyfikowany przez papieża Pawła VI w 1971 roku, a następnie kanonizowany przez Jana Pawła II w 1982 roku, o. Maksymilian Kolbe jest dziś patronem trudnych czasów, symbolem ludzkiej godności i miłości, która zwycięża nawet w obliczu największego zła.