Jak co roku, na początku listopada, gdy na cmentarzach w Polsce i na całym świecie zapalają się tysiące zniczy, Polacy mieszkający na Białorusi oddają hołd swoim przodkom i bohaterom narodowym. W Dniu Wszystkich Świętych i w Dniu Zadusznym działacze Związku Polaków na Białorusi odwiedzili kilkanaście miejsc pamięci rozsianych po całym kraju. Sprzątali groby, porządkowali kwatery wojenne, zapalali znicze, składali wieńce i modlili się za dusze tych, którzy oddali życie za wolność Ojczyzny.
Tegoroczne obchody miały wyjątkowo uroczysty i podniosły charakter. W wielu miejscach obecni byli również polscy dyplomaci, którzy wspólnie z miejscowymi Polakami uczestniczyli w modlitwie i symbolicznym zapaleniu świateł pamięci. Dzięki takim gestom pamięć o polskich bohaterach na Kresach trwa, pomimo upływu lat i zmieniających się granic.
Miejscowa społeczność polska w Wołkowysku tłumnie odwiedziła cmentarz wojskowy, aby oddać hołd spoczywającym tam bohaterom. Był to wzruszający i ważny akt wierności historycznej pamięci, pielęgnowany przez pokolenia, wbrew wszelkim trudnościom.
Cmentarz Wojskowy w Wołkowysku jest miejscem spoczynku polskich żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku.
Na mogiłach, w tym na kwaterach wojskowych, zapłonęły setki zniczy – symboli niegasnącej pamięci. Zadbano o to, by każda z mogił żołnierskich była czysta i otoczona szacunkiem. Składano wieńce w barwach narodowych i odmawiano modlitwy w intencji spoczywających tam obrońców Ojczyzny.
Pamięć o bohaterach przetrwała również w mniejszych miejscowościach, gdzie groby i pomniki często są jedynym materialnym śladem obecności polskiej historii. W Wielkiej Brzostowicy, Wiewiórce, Rosi, Wielkich Ejsmontach przedstawiciele lokalnych oddziałów ZPB uporządkowali cmentarze i miejsca pamięci, przy których co roku w listopadzie spotykają się mieszkańcy, by wspólnie się modlić i przekazywać młodszym pokoleniom wiedzę o bohaterach, którzy niegdyś walczyli za wolność i polskość tych ziem.
– Dla nas to nie tylko obowiązek, ale i święta tradycja. Każdy znicz, każda modlitwa to znak, że pamiętamy o tych, którzy bronili Ojczyzny i wiary – mówi jedna z uczestniczek akcji sprzątania grobów w rejonie grodzieńskim.
Działacze ZPB podkreślają, że troska o polskie miejsca pamięci na Białorusi to nie jednorazowe wydarzenie, lecz długofalowa misja. W ciągu całego roku członkowie organizacji odwiedzają zapomniane cmentarze, odnawiają napisy na nagrobkach. Współpracują przy tym z polskimi placówkami dyplomatycznymi, lokalnymi społecznościami i wolontariuszami.
– Pamięć o naszych bohaterach jest częścią naszej tożsamości. Dopóki płonie choćby jeden znicz na grobie polskiego żołnierza, dopóty żyje duch Polski, także tutaj, na Białorusi – powiedział jeden z działaczy ZPB podczas wizyty na cmentarzu w Wołkowysku.
Więcej zdjęć znajdziesz na: https://portalzpb.pl/2025/11/02/dzien-zaduszny-na-bialorusi/