Historyczny Trybunał Koronny w Lublinie stał się miejscem spotkania młodych Polaków z Białorusi i Ukrainy. Uczestnicy w wieku od 15 do 19 lat zmierzyli się w debacie oksfordzkiej, podejmując temat roli polskiej szkoły poza granicami kraju. Dyskusja była nie tylko sprawdzianem umiejętności argumentowania, lecz także okazją do rozmowy o tożsamości, odpowiedzialności i aktywności obywatelskiej.
Młodzi uczestnicy stanęli przed wymagającą tezą: „Szkoła polska za granicą powinna bardziej przygotowywać do działania obywatelskiego w kraju zamieszkania niż tylko do podtrzymywania tożsamości.” Zadaniem uczestników było przedstawienie argumentów zarówno za, jak i przeciw tej tezie, a następnie przekonanie słuchaczy do swoich racji.
Debata oksfordzka ma ściśle określone zasady. Drużyny występują po dwóch stronach przedstawionej tezy – jedna ją popiera, druga się z nią nie zgadza. Każdy mówca ma wyznaczony czas na przedstawienie argumentów, a wypowiedzi muszą być rzeczowe i oparte na logicznym uzasadnieniu. Nie chodzi jednak o to, by mówić najgłośniej. Liczy się umiejętność słuchania przeciwnika, odpowiadania na jego argumenty i prowadzenia kulturalnego sporu.
fot. FPPnW
Dla młodzieży z Białorusi i Ukrainy była to szczególna okazja do wykorzystania języka polskiego w sytuacji wymagającej samodzielnego myślenia i publicznego wystąpienia. Uczestnicy musieli nie tylko przygotować argumenty, ale także reagować na wypowiedzi drugiej strony, bronić własnego stanowiska i formułować odpowiedzi pod presją czasu.
fot. FPPnW
Rozmowa dotyczyła ważnych pytań: czym powinna być polska szkoła za granicą, jak łączyć troskę o język i dziedzictwo z przygotowaniem młodych ludzi do życia w społeczeństwie kraju, w którym mieszkają, oraz jak kształtować postawy odpowiedzialności za lokalną wspólnotę.
W przedsięwzięciu uczestniczyli m.in. prezes Związku Polaków na Białorusi Andżelika Borys oraz dziennikarz i członek Zarządu Głównego ZPB Andrzej Poczobut.
Organizatorzy podkreślają, że debata oksfordzka jest przede wszystkim narzędziem edukacyjnym. Pozwala rozwijać kompetencje językowe, uczy merytorycznej argumentacji, krytycznego myślenia oraz szacunku dla osób prezentujących odmienne poglądy. Daje także młodym ludziom doświadczenie występowania przed publicznością i zachęca do aktywnego udziału w życiu społecznym.
Przedsięwzięcie zostało zorganizowane przez Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego we współpracy z Fundacją Polska Debatuje oraz środowiskami oświatowymi z Ukrainy i Białorusi. Projekt dofinansowano ze środków budżetu państwa przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego.
Andrzej Sosnowski