Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2027 Rokiem św. Andrzeja Boboli – jezuity, męczennika i jednego z patronów Polski. W przyszłym roku przypada 370. rocznica jego śmierci. Dla Polaków na Białorusi postać świętego ma szczególne znaczenie – jego życie i działalność były związane z ziemiami, które przez wieki stanowiły ważną część polskiego dziedzictwa.
fot. vaticannews.va
Apostoł Pińszczyzny i Polesia
Andrzej Bobola urodził się w 1591 roku w Strachocinie. Wstąpił do zakonu jezuitów, a po przyjęciu święceń kapłańskich oddał się pracy duszpasterskiej. Szczególnie mocno zapisał się w pamięci mieszkańców Pińszczyzny i Polesia, gdzie prowadził działalność misyjną.
Chodził po wsiach, odwiedzał domy, głosił kazania i udzielał sakramentów. Był znany jako gorliwy kaznodzieja i spowiednik. Jego skuteczność w pracy duszpasterskiej sprawiła, że zyskał przydomek „łowca dusz” – „duszochwat”. Działalność Boboli budziła jednak sprzeciw części miejscowej ludności prawosławnej, a napięcia religijne zostały spotęgowane przez konflikty polityczne i wojny XVII wieku.
Męczeństwo w Janowie Poleskim
fot. andrzejbobola.info
16 maja 1657 roku Andrzej Bobola został pojmany przez Kozaków w okolicach Janowa Poleskiego. Odmówił wyrzeczenia się wiary katolickiej i został poddany brutalnym torturom. Zginął jako męczennik, a jego śmierć stała się jednym z najbardziej dramatycznych świadectw prześladowań religijnych XVII wieku.
Pamięć o jego męczeństwie przetrwała kolejne stulecia. W 1938 roku Andrzej Bobola został kanonizowany przez papieża Piusa XI. Jego relikwie znajdują się obecnie w sanktuarium przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.
Święty ważny dla Polaków na Białorusi
fot. andrzejbobola.info
Dla Polaków mieszkających na Białorusi, św. Andrzej Bobola jest postacią szczególną także ze względu na miejsca związane z jego życiem i męczeństwem. Pińszczyzna, Polesie i Janów Poleski – dzisiejszy Iwanawa – pozostają ważnymi punktami na mapie pamięci o polskiej historii i chrześcijańskim dziedzictwie tych ziem.
Bobola jest symbolem przywiązania do wiary, odwagi i wierności własnym przekonaniom. Jego postać przypomina również o wielowiekowej obecności Kościoła katolickiego oraz polskiej kultury na ziemiach dzisiejszej Białorusi.
Invicti athletae Christi
fot. wikipedia/domena publiczna
Szczególne znaczenie dla kultu świętego miała 300. rocznica jego śmierci. 16 maja 1957 roku papież Pius XII wydał encyklikę Invicti athletae Christi, poświęconą właśnie Andrzejowi Boboli. Dokument ukazywał jego heroiczną wiarę, miłość do Boga i gorliwość apostolską.
Ustanowienie roku 2027 Rokiem św. Andrzeja Boboli, będzie okazją do przypomnienia jego życia, męczeństwa i działalności, ale także do spojrzenia na historię ziem, z którymi był związany. Dla Polaków na Białorusi, będzie to również szczególny czas pamięci o świętym, którego życie pozostawiło trwały ślad w historii Polesia i całej wspólnoty katolickiej.
Feliks Głebowicz